IJsselkogge

Het project ‘Ruimte voor de Rivier’ van Rijkswaterstaat is aanleiding voor diverse archeologische onderzoeken, niet alleen op land maar ook onder water.

Ook voor de maatregel Zomerbedverlaging Beneden-IJssel is dit archeologisch onderzoek uitgevoerd en hierdoor werd in oktober 2012 de meest opzienbarende vondst van dit project tot nu toe onderzocht: een omvangrijk en zeer goed bewaard gebleven wrak van een vijftiende-eeuwse kogge bij Kampen. Het wrak heeft een lengte van 20 meter, een breedte van 8 meter en bevindt zich midden in de IJssel tegenover de Nieuwe Buitenhaven. Naast de scheepsarcheologische betekenis van de vindplaats is ook de archeologische context van het wrak bijzonder. De relatie met de stad Kampen, maar vooral met de rivier de IJssel is bij dit scheepswrak van belang.

Bij het wrak van de IJsselkogge liggen twee andere schepen, een rivieraak en een punter. Bovendien wijst niets erop dat er een lading aan boord was. Sterke aanwijzingen dus dat de afzinking is verlopen volgens een plan. Op dit moment buigen de onderwaterarcheologen zich over de vraag waarom deze constructie op deze plek is neergelegd. Vermoedelijk is dit gebeurd om een van de geulen van de IJssel in de delta af te dammen of te versmallen. Mogelijk werd de haven hiermee afgeschermd tegen de stroming. Waarschijnlijk was de afzinking nodig in verband met de de verzanding van de IJssel, die de haven en de toegang tot van Kampen teisterde. Wat ook de reden kan zijn geweest, de opzettelijke plaatsing van de schepen op de bodem van de IJssel was een staaltje van Middeleeuws watermanagement.